Trang chủ

Hoạt động PBGDPL

VỤ ÁN CON GIẾT CHA VÀ NỖI LÒNG CỦA TRỢ GIÚP VIÊN PHÁP LÝ...
(Ngày đăng :24/01/2019 12:00:00 SA)

Trợ giúp viên pháp lý Lê Văn Hùng tham gia bào chữa

Gia đình là hai tiếng thiêng liêng nhất đối với mỗi con người, là thứ tình cảm mà chúng ta không thể tìm được ở bất cứ đâu ngoài xã hội, đó là: tình mẫu tử, tình phụ tử, tình anh em hay nói cách khác là tình cảm của những người cùng huyết thống, máu mủ ruột già trong một gia đình. Song, vẫn có không ít những mâu thuẫn, những bất hòa nảy sinh từ các mối quan hệ ruột thịt. Những mâu thuẫn ấy lâu dần cứ tích tụ, dai dẳng và âm ỉ, bào mòn sức chịu đựng của mỗi người, và rồi chỉ vì một phút nông nổi không kìm chế được bản thân mà họ đã đang tâm cướp đi sinh mạng của chính những người thân trong gia đình mình. Người chết, kẻ phải đền tội trước pháp luật nhưng nỗi đau mà họ để lại cho những người thân trong gia đình mình thì không gì có thể so sánh bằng.

Đầu tháng 01/2019 vừa qua, TAND tỉnh Lai Châu đã đưa ra xét xử vụ án hình sự về tội danh giết người đối với bị cáo V.A.T (sinh năm 1978). Điều đáng buồn là trong vụ án này, cả bị cáo và bị hại đều là người chung một gia đình (là cha của bị cáo). Và để đảm bảo quyền lợi cho bị cáo V.A.T, Trợ giúp viên pháp lý Lê Văn Hùng thuộc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Lai Châu đã tham gia với tư cách là người bào chữa cho bị cáo T thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý là người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của Luật trợ giúp pháp lý.

Nỗi lòng của Trợ giúp viên....

Ngồi dự phiên tòa V.A.T, tôi chợt nhớ đến một đạo lý mở đầu trong quyển Tam Tự Kinh của Trung Quốc đó là: “Nhân chi sơ, tính bản thiện”. Câu này có ý nghĩa rằng: Con người ta sinh ra bản tính ban đầu vốn thiện lương. Thế nhưng, khi lớn lên - do ảnh hưởng của đời sống xã hội mà tính tình trở nên thay đổi, tính ác có thể phát sinh.Cái “ác” có thể nảy sinh chỉ vì sự nóng tính nhất thời, thiếu phán xét; hay cũng có thể do sự thiếu hiểu biết về việc mà bản thân họ đang làm, để giờ đây điều mà họ gây ra cho chính bản thân mình đó chính là hệ quả của những cuộc đời đen tối. Vậy, điều gì đã che đậy đi bản tính lương thiện vốn có của họ? Điều gì đã khiến những con người hiền lành, chân chất lại trở thành một người phạm tội?...Tôi nghĩ rằng: đằng sau mỗi một vụ án luôn có một câu chuyện dài mà chúng ta nên nhìn toàn diện để có thể đánh giá hết và vụ án của V.A.T cũng là một trong những số đó.

Đối với Trợ giúp viên pháp lý khi tham gia bào chữa cho tội “ác”, mà cụ thể trong vụ án của V.A.T là hành vi giết cha - sẽ có rất nhiều người nghĩ rằng Trợ giúp viên pháp lý đang bênh vực cho kẻ “giết người”, nhưng không, tôi biết bản thân mỗi trợ giúp viên pháp lý họ luôn tự đặt ra cho mình một câu hỏi rằng: “Phải bào chữa như thế nào để đảm bảo quyền lợi cho bị cáo? Không khiến dư luận và gia đình bị hại phẫn nộ?...”. Đó chính là, nỗi lòng của Trợ giúp viên pháp lý khi tham gia bào chữa cho những vụ án trái với chuẩn mực đạo đức xã hội. Nhưng bằng cả tâm huyết, trách nhiệm và sự tận tâm với nghề Trợ giúp viên pháp lý đã khiến mọi người tham dự phiên tòa có cái nhìn trên phương diện khác về V.A.T, về bản chất con người vốn hiền lành của T.

Phiên tòa ngày hôm đó, bỗng nhiên trầm lặng hơn khi Trợ giúp viên trình bày rằng: “....Cũng thật khó biện minh cho mình khi gây ra một vụ phạm tội giết người, mà lại đúng vào người là đấng sinh thành, nhưng có lẽ trong suốt cả một đời mỗi con người không ai tránh khỏi một lần sơ suất, một sự lầm sỡ không kìm chế được mà bị cáo đã phải ân hận cả cuộc đời, nó áy náy cắn rứt lương tâm của bị cáo. Bản thân tôi người bào chữa khi tiếp xúc với bị cáo, bị cáo đã khóc, đã rất buồn, ân hận cho lỗi lầm của mình...hãy tha thứ cho V.A.T, đánh kẻ chạy đi chứ đừng đánh kẻ chạy lại...”. Bằng cả tâm tư của mình, Trợ giúp viên pháp lý bào chữa cho bị cáo đã khiến tôi có đôi phần xúc động và hơn hết tôi nghĩ rằng trong thâm tâm của bị cáo thì những gì Trợ giúp viên pháp lý trình bày cũng chính là những điều mà bị cáo muốn nói.

Nguyên nhân dẫn đến hành vi của bị cáo....

“Con giết cha ư?”, có thể ban đầu khi nghe một ai đó nói,chúng ta sẽ thấy thật tàn nhẫn, ghê sợ và có cảm giác phẫn nộ trước những hành vi của tội ác.Bởi, xưa nay chúng ta được dạy rằng: đạo nghĩa làm con phải lấy chữ “Hiếu” làm đầu, con cái phải luôn ghi nhớ và tìm cách báo đáp công ơn dưỡng dục trời biển của cha mẹ. Con cái không hiếu thuận với cha mẹ thì trời đất cũng chẳng dung. Con người chúng ta sống không thể thiếu tình thương, song nói đến chữ “tình” thì không có thứ tình cảm nào có thể sánh bằng tình thương của cha mẹ. Đó là một thứ tình cảm thiêng liêng, cao cả, mênh mông sâu xa như biển thẳm không bờ. Một thứ tình thương không thể so sánh, cũng chẳng bút mực, ngôn từ nào có thể diễn tả trọn vẹn.Vậy, tại sao V.A.T lại có hành động như vậy với người cha máu mủ ruột thịt của mình?

Tại phiên tòa, Trợ giúp viên pháp lý đã đưa ra các tình tiết về quá khứ của V.A.T, rằng: “...Ông V.G.S (là cha của T) thường xuyên uống rượu, chửi mắng và đánh bị cáo...Từ nhỏ, cứ mỗi lần bị cha đánh là bị cáo thường chạy đi để tránh những trận đòn roi của cha...”. Liệu rằng, chính những trận đòn roi mà T đã trải qua trong quá khứ đã tác động sâu sắc lên nhận thức của T lúc bấy giờ để rồi dẫn đến hành vi tiêu cực của T đối với người cha của mình hay không?

Xét về mặt tâm lý học thì hành vi đánh cha của T nhằm đáp lại cảm giác của sự bất lực và bế tắc lúc bấy giờ trong chính con người T.Trạng thái tâm lý dẫn đến hành vi của T là do T đã không thể chịu đựng được hoàn cảnh trong chính gia đình mình. Trong suốt quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa khi được hỏi về nguyên nhân tại sao lúc đó, T lại dùng chân đạp vào bụng ông S (bố của T), T đều trả lời rằng, T bị bố đập ghế vào vai, bị bố đạp và ngã xuống đất chảy máu. Vì đau quá, T mới hành động như vậy với bố của mình. Ngay cả trong tiềm thức hay suy nghĩ của T, chưa bao giờ T có ý định rằng sẽ giết bố.Mặc dù, V.A.T không nói T nhiều lần bị bố đánh nhưng chính chị gái của Tỷ (V. T.L) đã nhận định tại phiên tòa rằng: “Bố hay uống rượu và hay đánh Tỷ từ nhỏ cho đến bây giờ”. Có lẽ, ngay từ nhỏ bản thân V.A.T đã phải chịu đựng sự ngược đãi về mặt thể xác, sự tổn thương bằng lời nói từ người cha của mình hay nói cách khác đó là sự hành hạ về mặt tâm lý. Khi không còn đủ sức chịu đựng thì dường như T đã không còn kiểm soát được những hành động của bản thân; hành động đó là hành động của sự tuyệt vọng và trong suy nghĩ lúc này của T thì đó là cách duy nhất để thoát khỏi tình cảnh gia đình mà T không thể chịu đựng thêm được nữa.

Tôi nhớ, Trợ giúp viên pháp lý có hỏi T rằng: “Bị cáo có ân hận, có áy náy, cắn rứt lương tâm của mình không?”. Khi được hỏi như vậy, tôi thấy T nghẹn ngào không nói thành lời và những giọt nước mắt muộn màng lăn dài trên khuôn mặt hốc hác, đen đúa của T. Bản thân T đã tự thừa nhận hành động của mình là sai trái, ân hận, day dứt về việc làm của mình. Tôi nghĩ rằng: trong cuộc đời mỗi con người ai cũng có những sai lầm nhưng chúng ta biết nhận ra và bắt đầu lại, hướng về những điều tốt đẹp thì đó mới là điều quan trọng hơn cả. Lời nói sau cùng, V.A.T nói rằng: “Giờ đây bố tôi không còn nữa, gia đình tôi rất khó khăn, vợ và các con tôi đang ở nhà. Tôi chỉ xin Hội đồng xét xử cho tôi mức án thấp nhất để tôi được sửa chữa lỗi lầm của bản thân, để tôi sớm được trở về làm người có ích cho xã hội.”

Sự tham gia của Trợ giúp viên pháp lý trong vụ án này với vai trò là người bào chữa không chỉ là nhiệm vụ mà còn bảo đảm quyền công dân, quyền con người của bị cáo, rằng: “Mọi người đều được bình đẳng trước pháp luật”. Trợ giúp viên pháp lý chia sẻ rằng: “Qua những lần gặp gỡ, tiếp xúc với bị cáo T từ giai đoạn điều tra, nhiều lần bị cáo đã rơi nước mắt, ngay cả T cũng không hiểu nổi tại sao mình lại có hành vi như vậy, để giờ đây chỉ biết ăn năn hối cải, lương tâm cắn xé, dày vò thì cũng đã muộn màng…”. Có lẽ, sau khi bị bắt sự thiện tâm đã trở về trong con người của bị cáo. Chính sự thiện tâm đó mà bị cáo đã luôn thành khẩn khai báo, không quanh co chối tội và đây là một trong những tình tiết giảm nhẹ màTrợ giúp viên pháp lý đã đưa ra những mong Hội đồng xét xử xem xét, mang lại cơ hội cho bị cáo.

Khi nghe Trợ giúp viên pháp lý chia sẻ về vụ án của T, rằng: “Ban đầu khi tiếp xúc với bị cáo có lúc thấy chạnh lòng khi bị cáo không hiểu hết về quyền lợi của mình, né tránh Trợ giúp viên...Sau khi được giải thích bị cáo mới chịu mở lòng mình hơn mà vì thế bị cáo mới ổn định tâm trạng mà giãi bày tâm tư của mình....Và vụ án lần này cũng là một những vụ án phải trằn trọc suy nghĩ sao cho đảm bảo tối đa quyền lợi của bị cáo và đem lại cho bị cáo cơ hội làm lại cuộc đời...”. Những chia sẻ trong công việc của Trợ giúp viên pháp lý Lê Văn Hùng làm cho tôi càng hiểu thêm những khó khăn cũng như tâm huyết của anhđối với nghề.Nhưng sau tất cả, những trợ giúp viên pháp lý như anh và các đồng nghiệp vẫn luôn cố gắng để đến với những số phận yếu thế, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho họ, mang lại công bằng cho xã hội. Đối với vụ án V.A.T, Trợ giúp viên pháp lý đã trình bày quan điểm bào chữa của mình và đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng dưới mức thấp nhất của khung hình phạt đối với bị cáo V.A.T. Với tư tưởng, đường lối khoan hồng và coi trọng tính giáo dục hơn là trừng phạt Hội đồng xét xử đã chấp nhận đề nghị của Trợ giúp viên pháp lý và tuyên phạt bị cáo 11 năm tù.

Qua vụ án lần này, thấy rằng chúng ta đừng chỉ vì sự nóng tính nhất thời, thiếu phán xét mà dẫn đến những lầm lỗi không đáng có, đừng quên đạo nghĩa làm con mà hãy biết trân quý những gì đã và đang thừa hưởng từ cha mẹ. Sẽ thật bất hạnh khi chúng ta không còn cơ hội báo hiếu với cha mẹ, đó là sự thiệt thòi lớn nhất trong cuộc đời không gì có thể bù đắp được. Vậy nên, “Hiếu” với cha mẹ là đạo nghĩa làm con, chữ “Hiếu” có thể được thể hiện qua lời nói, ý nghĩ và những việc làm tốt đẹp, có được như vậy là chúng ta đã giữ được bên mình suối nguồn tươi mát thiêng liêng nhất của tình cha mẹ.

Ngọc Ánh